الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

339

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

الشِّقَّة : تكّه‌اى است كه جدا شده مثل نصف يا نيمه چيزى و در اين معنى گفته شده : طار فلان من الغضب شِقَاقاً و طارت منهم شِقَّةٌ - معنى اين دو عبارت همان - قطع غضبا - است يعنى از شدّت خشم بريده شد و تركيد يا از جا در رفت ( از كوره در رفتن يعنى مثل جرقّه‌هايى كه از كوره‌هاى آهنگرى مىجهد او نيز از خشم و غضب از جا پريد ) . الشِّقّ : سختى و مشقّت و شكستگى است كه به جان و تن آن مىرسد ، مثل واژه - انكسار - يعنى شكستى كه به نفس و جان آدم مىرسد كه بطور استعاره به كار مىرود . آيه : ( إِلَّا بِشِقِّ الْأَنْفُسِ - 7 / نحل ) ( مگر با مشقّت و سختى جانها ) الشُّقَّة : جايى كه در رسيدن به آن جا ، سختى به تو مىرسد . و در آيه گفت : ( بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ - 42 / توبه ) سختى برايشان دور است . الشِّقَاق : مخالفت و ناهمگونى است ، يعنى تو در جهتى غير از جهت دوستت هستى و يا از شقّ العصا : يعنى كسى كه ميان تو و خودش جدائى و مخالفت ايجاد كرده ، گرفته شده . و آيه : ( وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَيْنِهِما - 35 / نساء ) ( اشاره به اختلاف ميان همسران است كه مىگويد اگر از جدائيشان بيمناكيد ) . و آيه : ( فَإِنَّما هُمْ فِي شِقاقٍ - 137 / بقره ) يعنى در مخالفت و ستيزه جويى هستند . و آيات : ( لا يَجْرِمَنَّكُمْ شِقاقِي - 89 / هود ) و ( لَفِي شِقاقٍ بَعِيدٍ - 176 / بقره ) و مىگويد : ( وَ مَنْ يُشاقِقِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ - 13 / انفال ) يعنى او در جهتى و راهى غير از جهت اولياء خدا قرار گرفته مثل آيه : ( مَنْ يُحادِدِ اللَّهَ - 63 / توبه ) است . يعنى : ( و كسى كه با خدا مخالفت كند و در سوى غير خدايى قرار گيرد ) و آيه : ( مَنْ يُشاقِقِ الرَّسُولَ - 115 / نساء ) ( كسى است كه رسول را مخالفت كند و خودسرى نمايد ) .